Giresun Işık Gazetesi -
$ DOLAR → Alış: 3,66 / Satış: 3,67
€ EURO → Alış: 4,32 / Satış: 4,34

GÜCE ÜZERİNE BAZI NOTLAR

Ayhan YÜKSEL
Ayhan YÜKSEL
  • 27.11.2015

            Güce, Doğu Karadeniz bölgesinde Giresun ilinin bir ilçesi olup, kuzeyinde Tirebolu, doğusunda Tirebolu ve Doğankent, batısında Espiye, güneyinde Gümüşhane ilinin Kürtün ilçesi ile çevrilidir. İlçe, sahilden içeriye 15 km olup, Tirebolu’ya 21 km, Espiye’ye 17 km, Giresun’a 50 km mesafededir. Güce, Tirebolu’ya bağlı bir köy iken 20 Mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı Kanunla ilçe statüsüne kavuşmuştur.

Güce, Piraziz, Bulancak, Keşap, Espiye, ve Eynesil gibi tarihi kadim dönemlere inmeyen yerleşim yeridir. Osmanlı döneminde bir köy yerleşmesi olan Güce’nin tarihi geçmişiyle ve ismiyle ilgili elimizdeki bilgiler oldukça sınırlıdır. Prof. Dr. Faruk Sümer, Güce adının küçük anlamına gelen “Güçe/Küçe” imlasından geldiğini söyler. Mehmet Bilgin ise “Küçeliler” adlı bir oymağın varlığından hareketle “Küçe” isminin Güce olarak yer adına dönüştüğünü ileri sürer. Bilgin’e göre Küçeliler, Cengiz Han’ın halefi Ögedey Han’ın Curnağun Noyan komutasında Ön Asya’ya gönderdiği ordu içinde yer alan Uygur, Karlık ve Türkmen adlı Türk kavimleri ile birlikte geldikleri Anadolu’da uygun yerlere yerleşmiş ve yerleştiklere yerlere aşiretlerinin adını vermişlerdir. Sözel kaynaklar ise Güce adının köyü kuran “Gücefteroğulları”ndan geldiğini rivayet ederler. Bu bilgiyi dikkatle değerlendirmek gerekir. Çünkü, Güce köyünde “Gücevferoğulları”nın kayıtlı olduğu bilinmektedir. Ancak, Güce adının diğer Türk asıllı oymaklar gibi Doğu Karadeniz’e gelen buraları yurt tutan Küçeliler’den geldiğini söylemek muhal olmasa gerekir.

Güce adına Osmanlı tahrir defterlerinde rastlanmaz. 1486 tarihli tahrir defterinde bugün Güce’nin mahalle ve köyü durumunda olan İlit ve Boynuyoğun isimlerine rastlanır. Güce’nin İlit’le birlikte yazıldığı bir mahkeme kaydı 1216 (1810) tarihlidir. Bu kayıt Güce’nin belirtilen tarihten önce yerleşime açıldığına işaret eder.

Güceliler, Zendin (Dokuzkonak) köyünde sarp bir dağın üzerindeki kayalık gibi görünen bir çıkıntı Çobankale’ye önem vermektedirler. Bryer, Çoban Kale’nin “kaleye benzese de yapay savunma silahlarından/araçlarından yoksun kayalık bir tepeden ibaret olduğunu” belirtir. Mehmet Bilgin, Çobankale’nin 1336’da Trabzon üzerine yürüyen Çobanlı Şeyh Hasan-ı Küçük ve yanındaki Çobanlılar ile ilgili olabileceğine ihtimal verir. Çobankale’nin Çobanlılar’la ilgisi olduğu bilgisinin tahkike muhtaç olduğunu ifade etmeliyiz. Sözlü kaynaklar Çobankale’nin Birinci Dünya Savaşı’nda burada şehit düşen askerin adından mülhem olarak “Şaban Kalesi”ne dönüştüğünü ifade ediyorlar.

1878’de Güce muhtarı Karadayıoğlu Ahmed, âzalar ise Yoğurtçuoğlu Halil, İbrahim oğlu Mehmed Ali idi. I. Dünya Savaşında Güce köyü, önemli bir konumdaydı. 37. Fırka Karargâhı Güce-Arpacık köyünde idi. Fırkanın komutanı Albay Pirselimoğlu Hacı Hamdi Bey’di. Uzun süre köy statüsünü sürdüren Güce’de 1975 yılında Giyimli, Kemaliye ve Tevekli köylerinin birleşerek Güce adıyla belediye kurulmasına karar verildi.

1835’te Güce’de Hatiboğlu, Balioğlu, Kırhasanoğlu, Temüroğlu, Kabarukoğlu, Karabicoğlu, Ayaklıoğlu, Tomakoğlu, Musaoğlu, Boduroğlu, Karabatakoğlu, Yakuboğlu, Ceniklioğlu, Domakoğlu, Kırahmedoğlu, Ayrancıoğlu, Abdullahoğlu, Sarıhaliloğlu, Ustaoğlu, Kopuzoğlu ve Gücefveroğlu sülaleleri yerleşikti. 46 hanede 110 erkek nüfus vardı. Bu da 220 nüfusa tekabül ederdi. Köyün en yaşlısı o sırada 75 yaşında olan 1770 doğumlu Balioğlu Halil’di.

1876’da Güce köyünün ekonomisi tarıma dayalı idi. Köyde 42 hane vardı ve toplam 101 erkek nüfusa sahipti. Hayvan varlığı 157 koyun, 54 keçi, 10 at, 6 kısrak, 20 inek, 10 öküz idi. Aynı yılda yıllık vergisi 2.174 kuruş, âşar bedeli 4.120 kuruştu.

1861-1906 yılları arasında Güce’de 21 nikâh akdi sicile kayıt edilmişti. Bu kayıtlara göre 1889’da Abdullahoğlu Molla Ahmed, Ayrancıoğlu kızı Fatma ile; 1894’te Henkioğlu Halil kızı Zeyneb, İlit’ten Köseoğlu Mehmed Hüseyin ile; Karabatakoğlu Süleyman kızı İsmihan, Kulpar’dan Hıdıroğlu Hasan ile; Ustaoğlu Ali, Kulpar’dan Halil kızı Hatice ile; 1897’de Abdullahoğlu kızı İsmihan, Kırhasanoğlu Hasan ile; 1900’da Köseoğlu Salih, Tevekli’den Tomakoğlu kızı Fatma ile; 1902’de Musaoğlu Halil, Tevekli’den Topçuoğlu Esma ile; 1905’te Karabatakoğlu kızı Hanife, Akçakiliseli bir kişi ile; 1906’da Abdioğlu kızı Hatice, Çeğel’den Musaoğlu Mehmed ile evlenmişlerdi.

Adlî olay olarak Güce ile ilgili bir sicil kaydı, Yanıkoğlu Mehmed’in çalınan eşya ve paraları hakkında idi (31.05.1878). 1909-1910 yılları arasındaki hükümleri ihtiva eden sicil kaydının birisi Güceli Balioğlu Mehmed’in, eşi olan Tabakoğlu kızı Emine Hatun’u talâk-ı selâse ile 20 Mart 1909’da boşamasına dairdir. Diğer bir kayıt vefat eden Köseoğlu Halil’in verasetine dairdir.

Japonya’da 16 Eylül 1890’da Kaşinozaki Burnu açıklarında fırtınaya tutularak batan Ertuğrul firkateyninde şehit düşenler arasında 1888/2113 sicil numaralı Güce’den bölük eratı Balioğulları’ndan Mehmed oğlu Dursun da vardı.

Elbet, bu hülasa bilgiler Güce’yi tarife kifayet etmez. Daha geniş bir çalışmanın yapılmasının elzem olduğu muhakkaktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın

kartal escort maltepe escort antalya escort atasehir escort