|
Gelenek ve Görenekler
 Yöre halkı büyük şehirlere göçe başladığından
beri eski gelenekleri az da olsa terk etme yolunu
tutmuştur. Ancak büyük çoğunluk eski,
göreneklerine bağlıdır. Bu gelenek ve görenekler
çoğunlukla eski söylentilere dayanır.
Her yıl Mart ayının 14' ünde yılbaşı tutulur. O
sabah erkenden kalkılır, deniz veya akarsudan su
alarak eve gelinir ve sağ ayak ile eşikten
geçilerek eve girilir. Su evin dört bir tarafına
serpilir. Eğer hayvanlar varsa onların üzerine de
serpilir. O gün kimse evine uğursuz gelir diye
misafir kabul etmez, ancak ayağı denenmiş birisi
varsa o eve çağrılır. Gelen kişi sağ ayağını
içeriye atar yeni yılınız hayırlı olsun martınızı
bozuyorum der o gece evde ısırgan veya paça
pişirilir içine yeşil boncuk atılır. Bunları
yerken boncuk kimin ağzına gelirse o yıl bu şahıs
ekine başlar, aile içerisinde bol rızıklı kabul
edilir.
Yine Mart'ın 14 ünde gün tutulur. Mart'ın 14'ü,
Mart 15'i , Nisan 16'sı, Mayıs v.b. aylar olarak
adlandırılır. O günlerdeki havanın durumuna göre o
ayların nasıl geçeceği hakkında fikir yürütülür.
6 Mayıs'ta hıdrellez tutulur. Bu gün Hızır ve
İlyas Aleyhissamların bir araya geldiğine ve artık
kış ayının bitip güzel günlerin geleceğine
inanılır.
Yine akşamdan 3-5 genç kızlar niyet tutarak bir
gül ağacının dibine yüzüklerini gömerler.
Sabahleyin mani okuyarak onları çıkarırlar.
Söylenen maninin manasına göre talihlerini
denerler.
Mayıs Yedisi (Aksu Şenlikleri)
 Her yıl Mayıs ayının 7'sinde (Miladi 20 Mayıs)
kutlanır. 1977 yılına kadar "MAYIS YEDİSİ" adıyla
sürdürülen törenler bu tarihten sonra "AKSU
ŞENLİKLERİ" adını almıştır. Daha sonra 1992 yılı
başında alınan yeni bir kararla daha geniş
kitlelerle sosyal ve kültürel ilişkilerin
sağlanması ve sürdürülmesi amaçlanarak adının
"ULUSLARARASI KARADENİZ AKSU FESTİVALİ" olması
kabul edilmiştir. Her yıl 20 Mayıs günü Giresun'un
doğusunda bulunan Aksu Deresinin deniz ile
birleştiği yerde insanlar toplanırlar. Özellikle
hastalar, dertliler, çocuğu olmayanlar, dilekleri
olanlar Aksu Deresinin kıyısına giderler bir dilek
dileyip yedi çift bir tek taşı suya atarlar. Aksu
mahallinde yapılan bu törenler üç ana bölümden
oluşur.
1-SACAYAKTAN GEÇME GELENEĞİ: Soyun
sürdürülmesi kültürüne dayanır. Çocuğu olmayanlar
dilekte bulunarak üç kez sacayaktan geçerler. Üç
kutsal sayılan bir rakamdır. Sacayak ana rahminin
simgesidir.
2-DERE TAŞLAMA GELENEĞİ: İlkbahar , doğanın
hayat bulduğu mevsimdir. Doğanın getirdiği yaşama
zevkiyle insanlar da bütün kötülüklerden arınmak
gereğini duyarlar. Aksu Deresinin denize döküldüğü
yerde toplanan insanlar "Derdim Belam Denize"
diyerek yedi çift bir tek taş atarlar. Yedi
kutsallığı olan bir rakamdır. Tek taş, dileğin
yerini bulması için atılan sonuncu taştır.
3-ADANIN ETRAFINI DOLAŞMA GELENEĞİ: Soyun
sürdürülmesi inancıyla yapılan sacayaktan geçme
geleneği Ada'nın etrafının dolaşılmasıyla
tamamlanır. Ada turu Hamza Taşı'nın önünde başlar.
Yine Hamza Taşı'nın önünde son bulur. Törenin
amacı; soyun sürdürülmesi, belaların denize
atılması, döllenmenin bu mevsimde başlaması ve
toprağın bereketlenmesi.
Giresun Folklörü
 Karadeniz Bölgesi halk oyunları bazı ince
ayrıntı farklılıkları dışında genelde birbirine
benzerler. Bölge halkı kıyısında yaşadığı deniz
gibi hareketli ve coşkundur.Oyun ve türküleri de
kendilerine uygundur.Giresun oyunları içinde en
önemlisi Giresun Karşılaması ve horondur. Horonu
erkekler yine bölgenin meşhur çalgısı kemençe veya
davul zurna eşliğinde oynarlar. Kadınlar ise def,
zurna , ud ve saz eşliğinde oynarlar. Horonun düz
horon, sık saray, dik horon ve karşılamanın
tüfekli çandır karşılaması, bel kırması, sallama
gibi müziğin ritmine göre değişen çeşitleri
vardır.Giresun, Giresun türküleri yönünden de
zengin bir ildir. Giresun türkülerinden bazı
örnekler; Mican, Tamzara, Karahisar Türküsü,
Fingil, Bir Fındığın İçini, Merekte Sarı Saman, Oy
Giresun Kayıkları, Aksu Derler Adına, Al Perde
Yeşil Perde, Sokakbaşı Meyhane v.s. dir.
Giyim Kuşam
İl Merkezi ve kıyı bölgelerinde çağdaş
giysiler giyildiği halde iç kesimlerde geleneksel
giysiler yaygındır. Giresun'da peştamal kadın
giyiminin değişmez bir parçasıdır. Kadınlarda başa
örtülen, bele sarılan peştamalın değişik türü
vardır. Kadınlar başlarına "Keşan Peştamal "
denilen gösterişli ve ince bir dokumayı bellerine
de düz çizgili veya direkli peştamal diye
adlandırılan dokumayı sararlar. Kadınlar eskiden
canfes (üç etek) de giyerlerdi.
Ev gezmelerinde, düğün ve bayram gibi özel
günlerde kadınlar başlarına altın tepelik ,
boyunlarına beşibiryerde ve kollarına da hasır
bilezik takarlardı. Hasır bilezikler günümüzde de
büyük ilgi görmektedir.Eskiden dokunan yün
çoraplara günümüzde pek rastlanmamaktadır Boyalı
yaşmak ve çember, peştamal, entari, hırka ve yelek
günlük kadın giyimini oluşturmaktadır. Ayaklarına
giyilen kara lastik artık kullanılmamaktadır.
Kentte de görülen bu giyimin yanında modern giyim
de yaygındır. Erkek giyiminde dağlık kesimlerde
"Aba Zıpka" denen paçaları dar, baldırdan yukarısı
bol pantolonlar giyilir. Bu giyimde yörenin sert
ikliminin etkisi vardır. Erkeklerde aba zıpkanın
yanında çerkes kayışı, kama, (belde), gümüş
kamalığı , (boyunda) , kabalak (başta) ve çizme
giyilmektedir. Erkekler il merkezinde, kıyı ve
kasabalarında ceket ve pantolon giyerler, kasket
takarlar. Günümüzde Giresun halkı modern giyimi
kullanmaktadır. Yine köy ve kasabalarda kadınlar
ev içinde oyalı yaşmak veya çember, entari,
peştamal veya şal olarak, ayaklarına lastik veya
kundura giyerler.
El Sanatları
Oldukça eski bir tarihe dayanan Giresun
bakırcılığı bugün de varlığını sürdüren önemli bir
geleneksel el sanatıdır. Dövme bakırcılık yanında
bakır el işlemeciliği de yapılmaktadır.
Genellikle, semaver, tepsi, biblo, duvar tabağı,
şekerlik ve vazo gibi anı ve süs eşyası
üretilmektedir.
Giresun'da el halıcılığı ve oya işlemesi de önemli
el sanatları arasındadır
Giresun Mutfağı
 Her yörenin kendine has mutfağı olduğu gibi
Giresun'un da kendine özgü çok değişik ve lezzetli
yemekleri vardır. Özellikle yörenin en önemli
sebzesi olan Karalahanadan değişik yiyecekler
yapılmaktadır. Bunun yanında mısır unundan da
yiyecekler yapılır. Tabi ki Karadeniz denilince
aklımıza ilk gelen hamsi, Giresun mutfağını da
süsler. Yemeklerden Bazıları:
-
· · Hamsi Böreği
-
· · Karalahana çorbası, dolması ve dible,
-
· · Isırgan püresi,
-
· · Mısır Ekmeği,
-
· · Fasulye Turşusu,
-
· · Kiraz Tuzlaması,
-
· · Pezik Mıhlaması
|
